ΕΓΓΡΑΦΗ
ΔΙΑΓΡΑΦΗ
Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ
Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π
Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΤΗΣ ΛΑΓΚΑΔΑΣ

Η γλώσσα του Λαγκαδούση, δεν έχει πολλούς ιδιωματισμούς και λέξεις διαφορετικές από την καθομιλουμένη, γι’ αυτό είναι εύκολα κατανοητή από τον καθένα. ΣΤΟ Λαγκαδούσικο γλωσσάρι υπάρχουν λέξεις που χρησιμοποιούνται σε όλη τη Χίο και εκφράσεις γνωστές και σε άλλα μέρη της Ελλάδας, που οι Λαγκαδούσοι τους έχουν δώσει διαφορετικό νόημα. Εδώ πρέπει να αναφέρουμε ότι στο γλωσσάρι συναντά κανείς λέξεις ξενόφερτες π.χ. από τη Σμύρνη, παράλια Μ. Ασίας και Πόλη, πράγμα που οφείλεται όχι μόνο στο ότι οι Λαγκαδούσοι υπέστησαν την επίδραση άλλων λαών, αλλά και στο ότι ήλθαν, εξαιτίας της ναυτιλίας που ανέπτυξαν, σε συναναστροφή με όλους σχεδόν τους λαούς της Μεσογείου. Τις ξένες λέξεις δεν τις χρησιμοποιούσαν αυτούσιες στο νόημα όπως οι ξένοι, αλλά τους έδιναν δικό τους νόημα και τις ενσωμάτωναν ανώδυνα στο γλωσσάρι τους. Μερικά χαρακτηριστικά της γλώσσας που δεν μπορούν να φανούν μέσα από το γλωσσάρι είναι το -νε σαν κατάληξη σε όλα τα ρήματα π.χ. θα πάμενε, θα φάμενε. Σε πάρα πολλές άλλες λέξεις γίνονται συντμήσεις π.χ. άσε με -άφησε με, δο μου -δώσε μου. Χαρακτηριστικό είναι ότι σ` όλα τα ρήματα στον παρατατικό και στον αόριστο μπαίνει χρονική αύξηση το -η- αντί του -ε- π.χ. ήλεγεν αντί έλεγε, ήφαγεν αντί έφαγε. Μερικές φορές γίνεται παράλειψη συμφώνων π.χ. πήαινε αντί πήγαινε, πε μου αντί πες μου. ’Ενα άλλο χαρακτηριστικό της Λαγκαδούσικης γλώσσας είναι η μετατροπή του φθόγγου -λια π.χ. εγιά αντί ελιά. Χαρακτηριστικό επίσης είναι ότι παρόλο που έχουμε κοινές ρίζες με τη γειτονική Συκιάδα, η προφορά των Λαγκαδούσων δεν έχει επηρεαστεί καθόλου από την ιδιότυπη προφορά των κατοίκων της Συκιάδας. Οι λέξεις που αναφέρονται πιο κάτω είναι παρμένες από το λεξιλόγιο των γερόντων του χωριού και από διάφορα μελετήματα Χιωτών συγγραφέων πάνω στο γλωσσάρι του νησιού μας (ανέκδοτα, λεξιλογικές σημειώσεις Αδ. Κοραή, Χιακά μελετήματα Στεφάνου). Προσπαθήσαμε αυτή η δουλειά μας να είναι όσο το δυνατόν καλύτερη. Πιστεύουμε ότι βάλαμε τις βάσεις γι’ αυτούς που θα θελήσουν στο μέλλον να ασχοληθούν περισσότερο με τη μελέτη της Λαγκαδούσικης γλώσσας.
Πολιτιστικός Σύλλογος Λαγκάδας "Η Κυδιάντα" - Λαγκάδα Χίος 82100 - Τηλ: 2271074916
Ο κόμβος ενημερώνει για τις εκδηλώσεις του πολιτιστικού συλλόγου Λαγκάδας "Η Κυδιάντα" και συγχρηματοδοτήθηκε
από τον σύλλογο "Η Κυδιάντα" και την Ευρωπαϊκή Ένωση, Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο προσανατολισμού και εγγυήσεων ΕΓΤΠΕ στα πλαίσια του προγράμματος "Αγροτική Ανάπτυξη, Ανασυγκρότηση της Υπαίθρου 2000 - 2006"